Viêm gan C có chữa khỏi được không? Khác biệt lớn nhất so với viêm gan B

Viêm gan C hay được gọi là "bệnh thầm lặng", vì phần lớn người mang virus không thấy mình có bệnh. Nhưng đây cũng là bệnh gan siêu vi có tin tốt nhất trong nhóm: khác với viêm gan B, viêm gan C có thể chữa khỏi.

Chữa khỏi — nghĩa là loại được virus ra khỏi cơ thể

Với viêm gan C, mục tiêu điều trị không chỉ là kiểm soát mà là loại trừ virus. Theo số liệu nguồn tham khảo dẫn lại, khi được phát hiện sớm và người bệnh tuân thủ đúng chỉ định, tỷ lệ khỏi bệnh gần 100%.

Điều trị dựa trên nhóm thuốc kháng virus tác động trực tiếp lên virus trong tế bào gan, thường phối hợp và uống hằng ngày trong 3 hoặc 6 tháng tuỳ mức độ tổn thương gan. Nhóm thuốc này được mô tả là hiệu quả cao và ít tác dụng không mong muốn hơn các thế hệ điều trị trước.

Đây là số liệu tham khảo. Việc chọn phác đồ, thời gian điều trị và theo dõi hoàn toàn do bác sĩ chuyên khoa quyết định sau khi có kết quả tải lượng virus và đánh giá gan. Bài viết không nêu tên thuốc và không nêu liều.

Sau khi virus được loại trừ: gan có cơ hội hồi phục nếu chưa tổn thương nặng; gan đã xơ hoá nhiều thì cần nhiều thời gian hơn; và nguy cơ ung thư gan giảm xuống.

Khác viêm gan B ở chỗ nào?

Đây là điểm gây nhầm lẫn nhiều nhất, nên cần nói rõ:

• Viêm gan B mạn — virus để lại vật liệu di truyền bền vững trong tế bào gan, thuốc chỉ ức chế được sự nhân lên, nên chưa chữa khỏi hoàn toàn.
• Viêm gan C — virus không để lại dạng tồn tại tương tự trong nhân tế bào gan, nên khi bị tiêu diệt hết thì coi như khỏi.
• Vắc-xin — viêm gan B có vắc-xin phòng, còn viêm gan C hiện chưa có vắc-xin. Với viêm gan C, phòng bệnh phải dựa vào tránh phơi nhiễm máu.

Bệnh diễn biến như thế nào?

Giai đoạn cấp

Là khoảng thời gian ngắn sau khi nhiễm — thường tính khoảng 6 tháng. Người bệnh hiếm khi có triệu chứng. Trong giai đoạn này, khoảng 15–30% có khả năng tự đào thải được virus mà không cần điều trị; dấu hiệu duy nhất cho thấy họ từng nhiễm là kháng thể trong máu.

Phần lớn còn lại không tự khỏi và bệnh chuyển sang thể mạn.

Giai đoạn mạn tính

Nếu virus vẫn còn trong máu và gan sau 6 tháng, đó là viêm gan C mạn tính. Nếu không điều trị, khả năng tự khỏi rất hiếm.

Đáng chú ý là chỉ khoảng một phần ba người mắc có biểu hiện, mà biểu hiện lại rất nhẹ và không đặc hiệu: mệt mỏi, khó tập trung, đau cơ, đau khớp, cảm giác lo âu hoặc chán nản. Nhiều người không có triệu chứng gì trong nhiều năm.

Trong khi đó virus vẫn tiếp tục nhân lên trong gan, gây viêm và làm tăng men gan (AST, ALT) đo được trên xét nghiệm máu. Tổn thương tích tụ dẫn tới xơ hoá rồi xơ gan. Theo nguồn tham khảo, khoảng 20% người mắc viêm gan C bị xơ gan.

Các con số trên là số liệu tham khảo mang tính định hướng.

Viêm gan C lây qua đường nào?

Virus viêm gan C lây qua đường máu. Các tình huống thường gặp:

• Dụng cụ y tế tái sử dụng hoặc tiệt trùng không đầy đủ, đặc biệt là bơm kim tiêm.
• Truyền máu và chế phẩm máu chưa được sàng lọc.
• Dùng chung dụng cụ tiêm chích.

Virus cũng có thể lây từ mẹ sang con và qua quan hệ tình dục có tiếp xúc máu, nhưng các đường này ít phổ biến hơn.

Những đường KHÔNG lây

Viêm gan C không lây qua sữa mẹ, thức ăn, nước uống, hay tiếp xúc thông thường như ôm, hôn, dùng chung đồ ăn thức uống. Người bệnh không cần bị tách riêng trong sinh hoạt gia đình.

Nên làm gì

• Xét nghiệm nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ — từng truyền máu, từng dùng chung dụng cụ tiêm chích, từng làm thủ thuật ở nơi không bảo đảm tiệt trùng. Vì bệnh không có triệu chứng, xét nghiệm là cách duy nhất biết được.
• Kết quả test nhanh dương tính chưa phải kết luận cuối — cần làm thêm xét nghiệm tải lượng virus để xác định và làm căn cứ chỉ định điều trị.
• Phụ nữ chuẩn bị mang thai nên chủ động kiểm tra.
• Nâng thể trạng — bỏ rượu bia, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ. Việc này không thay thế điều trị nhưng hỗ trợ gan phục hồi.
• Không tự mua thuốc kháng virus theo mách bảo — dùng sai phác đồ có thể làm virus kháng thuốc và mất cơ hội khỏi bệnh.

Điểm quan trọng nhất: viêm gan C là bệnh gan siêu vi có khả năng chữa khỏi cao nhất hiện nay, nhưng chỉ với điều kiện được phát hiện. Mà bệnh thì không tự báo cho bạn biết.